Дизимнен өтиў    Кириў
Сайтқа кириў


ЖӘМИЙЕТТИҢ ИНФОРМАЦИЯ–ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚӘЎИПСИЗЛИГИН ТӘМИЙИНЛЕЎ МӘСЕЛЕЛЕРИ
Бүгинги биз бенен Сиз жасап турған XXI әсир «Информация әсири» «Информациялық технологиялар әсири» деп аталады. Буның себеби, бизге белгили болғанындай-ақ, заманагөй технологиялардың раўажланыўы менен информациялар ағымы тезлести, информациялар саны, көлеми, мазмуны жағынан бурын көрилмеген дәрежеде өсти. Изертлеўлерге қарағанда XXI әсирде жумыс ўақтының ярымынан көби информацияларды сақлаў, қайта ислеў ҳәм тарқатыўға сарыпланады. Соңғы 50 жыл даўамында дүньяда информацияларды тарқатыў тезлигин 300.000 мәрте асты, баҳасы болса 1000 мәртеге арзанлады. Бул процесс еледе тезлик пенен даўам етпекте.
Мине, усындай цивилизация дәўиринде жәмийеттиң, мәмлекеттиң, инсаният турмыс тәризиниң раўажланыўына унамлы тәсир жасайтуғын информациялар менен бирге, турмыс-тәризимизге, психологиямызға, сана-сезимимизге кери тәсир жасайтуғын информацияларда көбейип бармақта. Мине, усындай информациялардан инсан өзин-өзи, қала-берсе жәмийетти, мәмлекетти қалай етип қорғаўы керек –деген орынлы сораў туўылады. Ҳиндистан халқының миллий қаҳарманы бул ҳаққында былай деп жазған еди: «Мен үйимниң айна ҳәм есиклерин барқулла беккем етип жаўып отыра алмайман. Себеби, таза ҳаўа кирип турыўы керек. Соның менен бирге айна ҳәм есиклеримнен кирген ҳаўаның даўылға айланып, үйимди аўдар-төңкер қылып, өзимди болса бир шетке ылақтырып таслаўын қәлемеймен».
Бул қатарлар буннан бир неше әсирлер бурын айтылған болса да, тап бүгинги биз жасап турған дәўирдеги ҳәр қыйлы қураллар ҳәм ҳәр қыйлы жоллар менен мәмлекетимизге, жәмийетимизге ҳәм сол арқалы сана-сезимимизге кирип киятырған, түрли тараўларға тийисли информациялар ҳәм олардың тәсир ҳаққында айтылғандай. Себеби, биз бүгин информацияларсыз жасай алмаймыз, булсыз инсанның алға қәдем таслаўы, жәмийеттиң раўажланыўы мүмкин емес. Деген, менен бузғыншы идеялы информациялардың психологиямызды бузыўына да жол қоймаўымыз керек. Жасларымызды, жәмийетимизди жаман тәсирли информациялардан қәўип туўдырыўшы бузғыншы пикирлерден қорғаў имкәниятын кеңейтиў ең әҳмийетли машқалалардан бири.
Биз ҳәр күни исенимли мағлыўматларға бай болған түрли хабарларға дус келемиз. Олардың оншелли итибарға ылайықлы болмаған бөлими де бизиң психологиямызға тәсир етиўи мүмкин. Қайсыдур бир хабар, идея ямаса пикир инсанның минезиниң өзгериўине ямаса кеўил-кейпиятының бузылыўына алап келиўи мүмкин. Бунда биз психологиялық тәсир етиўдиң алты басқышына итибар қаратыўымыз лазым:
1. Хабар, идея аудиторияға берилиўи керек.
2. Берилген хабар, пикир аудиторияның дыққатын қаратыўы керек.
3. Аудитория хабар, пикирдиң мәнис-мазмунын (астарын) түсиниўи керек.
4. Хабардан жаңа идея сыпатында жуўмақ шығарыўы керек.
5. Жаңа идея ямаса пикирди ядта сақлаў керек.
6. Ядта сақланған идеяны ямаса пикирди өзиниң минез-қулқына ямаса кейпиятына масластырыўы керек.
Комментария жазыў
Атыңыз:
E-Mail:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Вставка ссылкиВставка защищенной ссылки Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Код:
          Включите эту картинку для отображения кода безопасности
кодты жаңалаў

Кодты киритиң: