Дизимнен өтиў    Кириў
Сайтқа кириў


ПОРОХ ҲӘМ КОМПАСТЫҢ ЎАТАНЫ қай жер?
Қытай Азияның шығыс бөлиминде жайласқан болып, ол ең әййемги ҳәм ири мәмлекетлердиң бири есапланады. Оның жер майданы 9,6 млн кв. км. Майданының үлкенлиги бойынша дүнья жүзинде Россия ҳәм Канададан кейинги үшинши орынды ийелейди. Бул елдиң аймағы арқадан қублаға 3 мың км.ге, ал батыстан шығысқа болса, 5 мың км.ге шекем созылған. Қытайдың ең ири қалалары – Шанхай, Пекин, Гуанчжоу ҳәм Харбин қалалары.
Қытайда дәрьялар дүдә көп болып, олар улыўма майданның 220 000 км.ин ийелейди. Дарьяларынан: Янцзы, Хуанхэ, Хэйлунцзян, Чжуцзян, Ланьцанцзян, Нуцзян ҳәм Ялуцангпо
Қытай 1949-жылы 1-октябрьде ғәрезсизликке ерискен.
Қытайлылар буддизм, даосизм, ислам, католик ҳәм христиан динлерине сыйынады.
Пул бирлиги болса Юань.
Қытайдың арқа-шығыс ҳәм қубла-шығыс аймақлары тоғайға жүдә бай. Пүткил аймағының 8%и тоғайлардан ибарат.
Халқы – 1млрд. 321млн. адам. Бул жер жүзиндеги бес адамнан биреўи қытайлы деген сөз. Халқының саны бойынша дүньяда биринши орында турады. 1 кв. км. Жерге 167 адамнан туўра келеди. Қытайда елиўден артық миллет жасайды. Олардың ишинде ең көп ушырайтуғына қытай яғный, хан миллети. Мәмлекетлик тили Қытай тили.
Қытай дүньяның раўажланыўында жаңа дәўирди баслап берген үш уллы ашылыўлар яғный қағаз, порох ҳәм компастың ўатаны. Әййем заманлардан Қытайда ийероглифлер бар. Оқыў ҳәм жазыўды үйрениў ушын бир неше мың қурамалы ийероглифлер - сөз ҳәм буўынларды билдириўши кишкене сүўретлерди ядта сақлаў керек.
Қытайдың ең үлкен қаласы ҳәм ең ири санаат орайы – Шанхай қаласы есапланады.
Ал, пайтахты болса– Пекин қаласы. Оның орайында Тянанмин деп аталатуғын майданда Қытай императорлары жасаған сарайы болған. Бул сарай 500 жыллық тарихқа ийе. Бул жерде тек ғана император хәм оның шаңарағы жасайтуғын болған. Ҳәзир бул жерде тарийх музейи жайласқан. Сарайдың дийўалларында ҳәр түрли нағыслы безеклер, ағаштан исленген ҳәр түрли ҳәйкелшелер, улыўма Қытай әпсаналарындағы қуслар ҳәм аждарҳалар көп ушырайды. Бул тарийхий естеликердиң ҳәр бириниң өз мәнилери бар. Мысалы ушын, Қақнус жанып кетип күлинен және пайда болтуғын қус. Бул өмирликке жаңаланып турыў дегенди билдиреди. Қытай халқы өзлериниң тарийхый мийрасларын сақлап қалып, оны келешек әўладқа жеткерип бериўге ҳәрекет етеди. Ең әййемги имаратлардан есапланған Уллы Қытай дийўалы әне усындай имаратлардың бири.
Комментария жазыў
Атыңыз:
E-Mail:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Вставка ссылкиВставка защищенной ссылки Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Код:
          Включите эту картинку для отображения кода безопасности
кодты жаңалаў

Кодты киритиң: