Дизимнен өтиў    Кириў
Сайтқа кириў


ҚОЛ ТЕЛЕФОНЫ КИМДЕ ЖОҚ?
ХХI әсир технология әсири. Адамлар информацияны оператив түрде тез алыўға урынады. Мағлыўмат алмасыў, тарқатыў, оны бир-биреўге жеткериў бүгинги дәўирге келип жүдә аңсатласып кетти.
Халқымыз әзелден информацияны тез жеткериўге айрықша итибар берген. Аўызеки әдебиятымыз жыйындысы есапланған фольклорымызда «алысқа ат жоллап, жақынға хат жоллап» деген афоризм көп бериледи. Бул қатарлар биз ушын бийтаныс емес. Өйткени, ата-бабаларымыз той-мерекелер, лазым, жыйынлар ҳаққында хабарларды тез ҳәм ўақтында жеткериўге айрықша итибар берген. Хабарды жеткериў ушын арнаўлы айтыўшылар тайынланып, оларға тапсырмалары нықлап тапсырылған.
Ал, бүгинги бизиң жасап атырған дәўиримизге келип үй телефонлары, соңынан жетилискен қол телефонлары пайда болған. Ол бизиң узағымызды жақын қылыўға, ғайыптан дийдарласыўымызға жәрдем береди. Мәселен, қандайдүр асығыс хабарды басқа қала, район яки мәмлекеттеги танысымызға жеткериў керек болып қалады. Сонда бизге телефон жәрдем береди. Тийисли санларды терип байланыс орнатамыз. Қол телефонлары пайда болмастан алдын сымлы үй телефонлары журтшылық нәзерине усынылған ҳәм өз жумысын алып барған. Заман ағымы ҳәм технологиялар раўажланыўы менен қасымызда алып жүриўге арналған қол телефонлары ойлап табылған. Дурыс олар ойлап табылғанда ҳәм пайдаланыўға усынылғанда жүдә минсиз еди деп айталмайтуғын едик. Бирақ үй телефонларына қарағанда абзаллықлар, қолайлықларға ийе еди. Солай етип, телефонлар раўажланыў басқышын басынан кеширип бүгинги көринисине келди. Ҳәзир Samsung, galaxy, Iphoneҳәм тағы басқа сөзлер бизиң өмиримизден беккем орын алған.
Ҳәзир ўақытта телефон пайдаланыўшылары оннан пайдаланыўға соншелли дәрежеде кирисип кеткен ҳәттеки, көринбей турған сәўбетлеси алдында жанындағы адамларды умытып қойып атыр. «Эх, адамлар, адамлар» - деп уф тартып, бас шайқап турғанларды көресең, телефонда сөйлесип атырғанлар әтирапында. Жәмийетлик орынларда, жәмийет транспортларында гезлесип қаламыз. Даўысының барынша өзиниң жеке пикирлерин тек қол телефондағы адам менен емес, әтирәпиндағы таныс, бийтаныс адамлар менен ортақласады. Аўызынан ақ ийт кирип, қара ийт шығып турғанларды көрип олардан өзиңди шетке алып қашасаң. Әне саған жәмийетимизде қәлиплесип атырған сана, жетилисип киятырған мәденият. Маршрутларда болса, ишиндеги адамларды қоса өзин де оттан алып, суўға салып отырған кимселерди көресең. Ҳәттеки, гей биреўлери ышкый сөзлерин де баслайды. Бундай иллетлерди сабақ барысы даўамында да ушыратыўға болады. Оқытыўшы күйип-писип сабақ өтип атырғанда, көбинесе артқы орынлықта отыратуғын теңлеслеримиздиң телефон ишине кирип кете жазлайжақ екенликлерин көрип тәрбиясына қайыл қаласаң. Буған себеп әлбетте, информациялық технологиялардың жеделлик пенен раўажланыўы мекен? деп ойланып қалады киси. Бәрибир бул қәйткенде де булар барлығы тәрбияға барып тақалады.
Жәмийет қай ўақытта раўажланады? Әлбетте, жаслары билимли, дүнья қарасы кең, көргенли, зейинли болса ғана. Қол телефоны кимде жоқ дейсең. Әйтеўир бир буйым сыяқлы. Ҳәммеде де табылады. Бәршемиздиң бир мүшемизге айланып калғанға тақәббил. Олсыз жүриўдиң өзин көз алдымызға келтириў қыйын. Телефон да киши робот сыяқлы. Адамзат роботты басқарыўы керек. Бүгинлигинде сол киши робот – қол телефонлары бизди басқарып кетпедиме екен? Ол арқалы байланыс орнатып атырмыз, бунда әдеп-икрамлылық щегараларынан шығып кетпеймизбе? ким қандай ойлайды?
Жахангер ИСКЕНДЕРОВ
ҚМУ журналистка тәлим бағдарының 1-курс студенти
Комментария жазыў
Атыңыз:
E-Mail:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Вставка ссылкиВставка защищенной ссылки Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Код:
          Включите эту картинку для отображения кода безопасности
кодты жаңалаў

Кодты киритиң: